Top 100 beste series aller tijden

Een goede serie vraagt meer van je dan een film. Je geeft er geen twee uur aan, maar soms tientallen avonden, en dan wil je vooraf weten of dat de moeite loont. Daarom staat bij elke titel in deze top 100 niet alleen waarom hij goed is, maar ook voor wie hij werkt, in welke stemming en welke seizoenen het sterkst zijn. Van The Wire en Breaking Bad tot Fleabag, Dark en Penoza: dit is onze eigen selectie van series die je minstens een keer gezien moet hebben.

Hoe deze ranglijst tot stand kwam

De volgorde is een keuze van de redactie, geen optelsom van stemmen. Wel hebben we goed gekeken naar de series die al jaren terugkomen in lijsten van critici en die bij het publiek hoog blijven scoren. Een serie die zowel recensenten als gewone kijkers overtuigt en die tien of twintig jaar later nog steeds wordt aangeraden, heeft zich bewezen. Daarbij telt niet alleen het beste seizoen, maar het geheel: een serie die sterk begint en daarna wegzakt, staat lager dan een serie die tot het slot overeind blijft. Daarom staan The Sopranos, Better Call Saul en Six Feet Under hoog, terwijl Game of Thrones en Lost vooral om hun eerste seizoenen een plek kregen. We hebben bewust gezorgd voor spreiding in tijd, van The Twilight Zone en Monty Python's Flying Circus tot Shōgun en Adolescence, en in vorm: drama, komedie, animatie, documentaire en miniserie staan door elkaar.

Weinig tijd? Kies een miniserie

Niet iedereen heeft zin om aan zes seizoenen te beginnen. Gelukkig zitten er in deze lijst flink wat series met een duidelijk begin en eind. Chernobyl telt vijf afleveringen en is daarmee in een weekend uit te kijken, net als de vier delen van Adolescence en When They See Us. Mare of Easttown en The Night Of zijn iets langer, maar nog steeds af te ronden in een week. Wil je iets lichters, dan zijn Fawlty Towers en de Britse versie van The Office met elk twaalf afleveringen ideaal, en Fleabag duurt bij elkaar nauwelijks langer dan een paar films. Freaks and Geeks kreeg maar een seizoen, en juist daardoor voelt het als een afgerond geheel. Ook Band of Brothers en Normal People zijn overzichtelijk genoeg om er zonder twijfel aan te beginnen.

Samen kijken met vrienden of familie

Sommige series worden beter als je ze deelt. Stranger Things werkt uitstekend met tieners, net als The Good Place en Avatar: The Last Airbender, die volwassenen evengoed weten te boeien. Met jonge kinderen is Bluey een verrassend fijne keuze, omdat ouders er minstens zo hard om lachen. Kijk je met je partner, dan zijn Succession, The Americans en Severance series waar je na elke aflevering over wilt doorpraten. Een vriendengroep die van speculeren houdt, heeft veel plezier aan Lost of Dark, en voor een avond waarop je vooral wilt lachen zijn Derry Girls, Parks and Recreation en What We Do in the Shadows betrouwbare keuzes. Downton Abbey en Pride and Prejudice zijn ideaal om met ouders of grootouders te kijken. Planet Earth en The Last Dance werken in vrijwel elk gezelschap, ook bij mensen die zeggen dat documentaires niets voor ze zijn.

Buiten de Engelse taal en dicht bij huis

Ongeveer een kwart van de lijst komt niet uit de Verenigde Staten of Groot-Brittannië. Scandinavië leverde met Forbrydelsen, Bron/Broen en Borgen drie series die de toon zetten voor een hele golf aan Noordse misdaad en politiek drama. Uit Duitsland komen het tijdreisraadsel Dark, het sfeervolle Babylon Berlin en de monumentale familiekroniek Heimat. Frankrijk is goed voor het ijzige Les Revenants en de spionageserie Le Bureau des Légendes, Italië voor Gomorra en L'amica geniale, Spanje voor La casa de papel en Polen voor Dekalog. Zuid-Korea scoorde wereldwijd met Squid Game en Kingdom, en Japan is vertegenwoordigd met animeklassiekers als Cowboy Bebop, Neon Genesis Evangelion en Fullmetal Alchemist: Brotherhood. Ook het Nederlandstalige aanbod verdient zijn plek. Penoza liet zien dat een Nederlandse misdaadserie internationaal kan meekomen, Mocro Maffia bracht vaart en bravoure, en Undercover en Tabula Rasa bewezen hoe sterk Vlaamse makers zijn in spanning. De Luizenmoeder werd een gesprek bij de koffieautomaat, en Flikken is voor veel Vlamingen gewoon een stukje jeugd.

Lange series die het doorzetten waard zijn

Bij een paar titels is het begin niet het sterkste deel, en dat is goed om te weten voordat je afhaakt. The Wire neemt de tijd om zijn personages neer te zetten, maar na een handvol afleveringen valt alles op zijn plek en wordt elk volgend seizoen rijker. Parks and Recreation en de Amerikaanse The Office vinden hun eigen toon pas vanaf het tweede seizoen. Star Trek: The Next Generation wordt pas echt goed in het derde jaar, en The Leftovers groeit na een zwaar eerste seizoen uit tot iets bijzonders. Mad Men is traag, maar wie volhoudt krijgt een van de rijkste personageportretten uit de tv-geschiedenis. BoJack Horseman lijkt een simpele cartoon, tot je merkt hoeveel hij over verslaving en spijt te zeggen heeft. Bij The Simpsons, Black Mirror en Fargo hoef je juist niet alles te zien: kies de seizoenen die in de notes worden aangeraden.

Een kijkplan voor de komende maanden

Honderd series is geen lijst die je even afvinkt. Een praktische aanpak is om altijd een lange en een korte serie tegelijk te hebben lopen. Werk je bijvoorbeeld door Better Call Saul, wissel dat dan af met een miniserie als Chernobyl of een komedie van een halfuur zoals Veep. Je kunt ook per land kijken en een Scandinavische winter houden met Forbrydelsen en Borgen, of een anime-maand beginnen bij Cowboy Bebop en eindigen met Attack on Titan. Schrijf na elke serie kort op wat je ervan vond, want na een paar titels zie je vanzelf welk soort verhalen je het meest raakt. En weet je vanavond echt niet waar je zin in hebt, doe dan de quiz op deze site. Op basis van je stemming, je tijd en met wie je kijkt, krijg je een tip die past.